20-22 listopada 2017 r. w Krakowie odbył się IV Polski Kongres Górniczy. Hasło przewodnie spotkania brzmiało: „Surowce mineralne w strategii gospodarczej Polski – jak wydobywać, jak pozyskiwać, jak oszczędzać w dobie zrównoważonego rozwoju?”.

Organizatorami Kongresu są Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN, Wydział Górnictwa i Geoinżynierii AGH, Fundacja dla AGH oraz Polski Komitet Światowego Kongresu Górniczego. Hasłem tym organizatorzy wyrazili chęć zacieśnienia środowiskowej współpracy w zakresie bezpieczeństwa energetycznego i surowcowego Polski, wdrożenia i wykorzystania nowych rozwiązań technologicznych w kopalniach oraz określenia roli i miejsca przemysłu wydobywczego w przyszłości. Głównym Patronem Kongresu była firma KGHM Polska Miedź S.A. W ramach Kongresu wygłoszone zostały 403 referaty – podczas sesji plenarnej, 23 sesji tematycznych, 3 sesji satelitarnych i 2 sesji o charakterze warsztatów.

W ciągu 10 lat, jakie minęły od pierwszego Kongresu, w górnictwie wiele się zmieniło, ale tematem otwartym ciągle pozostaje kwestia strategii energetycznej Polski. Duża część obrad była poświęcona temu właśnie zagadnieniu. Brak strategii to zagrożenie dla bezpieczeństwa energetycznego kraju. Bez niej nie wiemy też, jak będzie wyglądała polityka państwa wobec węgla – mówił dr Jerzy Kicki, przewodniczący Komitetu Organizacyjnego Kongresu.

Podczas wydarzenia poruszono następującą tematykę: „Bezpieczeństwo energetyczne – rola tradycyjnych nośników energii dziś i w przyszłości”, „Górnictwo odkrywkowe”, „Bezpieczeństwo surowcowe i racjonalne wykorzystanie złóż kopalin”, „Metan z pokładów węgla i jego wykorzystanie”, „Przeróbka mechaniczna i wzbogacanie kopalin”, „Bezpieczeństwo energetyczne w perspektywie 2030/2050”, „Technika strzelnicza w górnictwie i budownictwie”, „Dziedzictwo górnictwa – przeszłość dla przyszłości”, „Nowe techniki i technologie w górnictwie skalnym”, „Nowe, przyjazne środowisku rozwiązania w procesie pozyskiwania węgla”, „Bezpieczeństwo pracy w kopalniach”, „Nowe techniki i technologie w podziemnej eksploatacji złóż”, „Górnictwo zrównoważonego rozwoju”, „Transport taśmowy – kluczowe ogniwo współczesnej kopalni”, „Wentylacja i klimatyzacja kopalń”, „Człowiek i środowisko wobec wyzwań górnictwa dziś i w przyszłości”, „Nowoczesne systemy transportu pionowego”, „Czynniki warunkujące atrakcyjność inwestycji w górnictwie i jego otoczeniu”, „Likwidacja kopalń i rekultywacja terenów pogórniczych”, „Profilaktyka tąpaniowa – aktualne problemy, kierunki rozwoju”, „Europejskie badawczo-rozwojowe projekty surowcowe”, „Stateczność wyrobisk górniczych”, „Kopalnia przyszłości – automatyka/robotyka/ICT w górnictwie”, „Telematyka i elektryka w górnictwie podziemnym” oraz „Kształcenie dla górnictwa”.

Obrady były prowadzone równolegle w pięciu salach. W ramach sesji nt. nowych technik i technologii w podziemnej eksploatacji złóż uczestnicy mieli okazję wysłuchać wielu interesujących prelekcji. Omówiono m.in.: potencjalne obszary wzrostu wydajności ścian wydobywczych w górnictwie węglowym (Jacek Korski), zmiany podporności sekcji obudowy zmechanizowanej w zależności od warunków geologicznych i górniczych (Łukasz Herezy, Waldemar Korzeniowski, Krzysztof Skrzypkowski) czy też nieniszczącą metodę monitorowania obudów kotwowych rozprężnych (Krzysztof Skrzypkowski, Waldemar Korzeniowski, Krzysztof Zagorski i inni). Nie zabrakło również interesujących wystąpień dotyczących nowych technologii i technik wykorzystywanych w kopalniach. Przedstawiono także: nowoczesne rozwiązania technologiczne wykonywania wyrobisk o dużych gabarytach (Zbigniew Czarnecki, Krzysztof Filipowicz, Piotr Głuch), nowe rozwiązania w zastosowaniu zębów stałych i wymiennych do czerpaków koparek kołowych i łańcuchowych (Eugeniusz Rusiński i in.) czy też wykorzystywanie nowoczesnych technik pomiarowych do monitorowania stanu zwałowiska wewnętrznego (Andrzej Bąk). Poruszano również tematy związane z robotami strzałowymi w kopalniach, m.in. green explosives, czyli alternatywne górnicze materiały wybuchowe (Karolina Nikolczuk, Zenon Wilk i in.), czy też przedstawiono nowe środki stosowane podczas operacji strzałowych w celu rozsadzania nadgabarytów (Jacek Sobala).

Podczas Kongresu wydzielono również specjalną sekcję Górniczego Forum Ekonomicznego – Górnictwo OK oraz Przemysł 4.0, w ramach których poruszano tematy dotyczące potrzeb, wyzwań i zasad związanych ze sferami CSR w działalności górniczej, a także analityki danych w przedsiębiorstwach górniczych w kontekście funkcjonalności systemów informatycznych. Trzeciego dnia Kongresu odbyły się równolegle dwie sesje warsztatowe poświęcone technice strzelniczej w górnictwie i budownictwie oraz nowym zasadom w zakresie raportowania (CSR) dla przedsiębiorstw górniczych.

W tym samym czasie na innej sali trwały także dyskusje w ramach Forum Polsko-Wietnamskiego, które sprzyjały nawiązywaniu nowych międzynarodowych relacji i współpracy – zarówno handlowej, jak i naukowo-badawczej. Uczestnicy wydarzenia mieli też okazję wziąć udział w wyjazdowych sesjach satelitarnych odbywających się na terenie trzech zakładów górniczych: Kopalni Wapienia Czatkowice, KWK Piast-Ziemowit i Kopalni Soli Bochnia. – Sesje w kopalniach Czatkowice i Piast-Ziemowit mają jeden zasadniczy cel – przybliżyć uczestnikom Kongresu nowe rozwiązania i działania kopalń osadzone jak najbliżej praktyki – relacjonuje dr Jerzy Kicki. Sesja w Bochni to kontynuacja obrad, które odbyły się dziesięć lat temu w Wieliczce. Tym razem jej motywem przewodnim było „Dziedzictwo górnictwa – przeszłość dla przyszłości”.

Owocem tej edycji Kongresu było m.in. podpisanie porozumienia o współpracy pomiędzy Wydziałem Górnictwa i Geoinżynierii AGH a Tauronem Wydobycie S.A., którego głównym założeniem jest m.in. organizacja staży dla najlepszych studentów i absolwentów uczelni, ale przede wszystkim transfer wiedzy między nauką a biznesem.

Tak więc Polski Kongres Górniczy – trzy dni żywych dyskusji przedstawicieli branży górniczej – znów okazał się doskonałą platformą wymiany doświadczeń, opinii i nowinek technicznych, a także okazją do nawiązania współpracy między przedstawicielami najważniejszych w branży instytucji oraz firm.